Мемлекет қаржысын әкесінен қалған мұрадай көріп, оңды-солды жұмсайтындардың басына күн туа бастады. Бұл бағытта Әлихан Смайлов бастаған Жоғарғы аудиторлық палата айрықша белсенділік танытып, бюджет қаражатына бақылауды күшейтті.
Мысалы, 2025 жылғы мемлекеттік аудит нәтижелері бойынша тәртіптік және әкімшілік жауапкершілікке тартылғандар саны айтарлықтай өскен. Жоғары аудиторлық палатаның мәліметінше, тек былтырдың өзінде жеті жүзге жуық адам жауапқа тартылған.
Салыстыру үшін қарасақ, 2023 жылы аудит органдары 20 рет тексеру жүргізіп, ол 19,5 трлн теңгені қамтыған. Нәтижесінде 522 млрд теңге көлемінде заңбұзушылық анықталып, оның 69,8 млрд теңгесі қаржы игеруге қатысты екені дәлелденіпті. Қазірге дейін бұл соманың 28,9 млрд теңгесі бюджетке қайтарылған.
Ал 2025 жылы тексеруге қатысты көрсеткіштер күрт артқан. Аудит саны отыз екіге жетіп, қамтылған қаржы көлемі 74 трлн теңгеге дейін өскен. Нәтижесінде, анықталған заңбұзушылықтар сомасы 2,9 трлн теңгені құрап, соның 672 млрд теңгесі қаржылық сипатта болғаны жария болды. Ал былтырдан бері мемлекетке қайтарылған қаражат көлемі 368 млрд теңгеге жетті.
Жоғарғы аудиторлық палатаның тексеруі болған бір жылдың ішінде 404 лауазымды тұлға тәртіптік жауапкершілікке, ал 293 жеке және заңды тұлға әкімшілік жауапкершілікке тартылған. Сондай-ақ, 44 іс бойынша материалдар құқық қорғау органдарына жолданыпты.
Жалпы, соңғы бес жылда жүргізілген аудит нәтижесінде бюджетке шамамен 1 трлн теңге қайтарылған. Осы кезеңде 152 құқықбұзушылық фактісі бойынша материалдар тиісті органдарға берілген көрінеді.
Қысқасы, қаржы сарапшылары Жоғарғы аудиторлық палатаның жұмысын жоғары бағалап отыр. Болжам бойынша алдағы кезеңде бюджет қаражатын бақылау одан әрі күшейе түспек.
Айтпақшы, біз бұғанға дейін Жоғарғы аудиторлық палата тарапынан Ұлттық қордан бөлінген трансферттерді игеруге қатысты тексеру болғанын және оның нәтижесінде орасан олқылықтар анықталғанын да жазғанбыз.