Зерттеуде Қазақстан «педагог еңбегі бағаланады» деп есептейтін елдердің қатарында екінші орында, мұғалімдердің жалақыға қанағаттану деңгейі жоғары бес елдің қатарында.
«2018 жылы жалақыға көңілі толатын мұғалімдердің үлесі небәрі 39% болса, былтыр бұл көрсеткіш 71%-ға жетті. Бұған педагогтердің жалақысының соңғы бес жылда 2 есе артқаны дәлел бола алады. Бүгінде мұғалімдердің әкімшілік жүктемесі азайды, бұл олардың балаларға сапалы білім мен саналы тәрбие беруіне және ата-аналармен ынтымақтастықта жұмыс жасауына мүмкіндік берді. Нәтижесінде, мұғалімдердің еңбек жағдайына қанағаттану деңгейі 95%-ды құрады», – деді спикер.
Сонымен бірге педагогтердің құқықтарын қорғау – үздіксіз бақылауды қажет ететін процесс. Осы тұрғыдан алғанда, жекелеген өңірлерде «Педагог мәртебесі туралы» заңның кейбір нормаларын бұзу фактілері әлі де кездеседі. Атап айтқанда, заң қабылданғаннан кейінгі алты жылда педагогтердің құқықтарын бұзу фактілері үш есе азайды. Бұзушылықтардың басым бөлігі заң қабылданған алғашқы жылдары тіркелді. Мысалы, 2020-2022 жылдары 111 бұзушылық дерегі ресми түрде тіркелсе, соңғы үш жылда бұл көрсеткіш 38-ге дейін азайған. Бұзушылықтардың негізгі бөлігі педагогтердің кәсіби қызметіне тән емес жұмыстарға тартылуына қатысты.
Бұдан бөлек, педагогтердің ар-намысына тию, балағаттау фактілері тіркелген. Сондай-ақ мұғалімдерді баспасөз басылымдарына мәжбүрлеп жаздыруға қатысты, концерт билеттерін сатып алуға немесе түрлі іс-шараға көрермен ретінде қатыстыру бойынша деректер анықталған. Педагогке құрметсіздік таныту, оның ішінде масс-медиа мен әлеуметтік желілер арқылы ар-намысына тию фактілері бойынша аумақтық білім саласында сапаны қамтамасыз ету департаменттері тарапынан оқушылардың ата-аналарына 12 әкімшілік іс қозғалды. Бұл шаралар педагогтің заңмен қорғалатын мәртебесінің нақты іске асырылып жатқанын көрсетеді. Аталған фактілер бойынша Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» кодекстің 409-бабына сәйкес жауапкершілік көзделген. Бұл норма ескерту жасаудан бастап, қайталанған жағдайда айыппұл салу түріндегі әкімшілік санкцияларды қамтиды.
Биыл Республикалық тамыз конференциясында Мемлекет басшысы педагогтердің құқықтарын қорғауды күшейту мақсатында «Педагог мәртебесі туралы» заңға өзгерістер енгізу туралы тапсырма берді. Аталған Заң жобасында педагогтердің құқығын бұзған, құрметсіздік көрсеткен азаматтарды жауапкершілікке тарту шараларын күшейту нормалары қарастырылуда. Яғни, бұрын бірінші рет орын алған педагогтердің құқықтарын бұзу фактілері бойынша ескерту берілетін болса, енді бұзушылыққа жол берген азаматтар бірден әкімшілік жауапкершілікке тартылады.
Сондай-ақ педагогтерді қағазбастылықтан арылту, балаларға қатысты мектептен тыс орын алған кез келген жазатайым жағдай үшін ата-аналардың жауапкершілігін күшейту шаралары көзделуде.