Қазақстанда бензин, дизель отыны және бірқатар мұнай өнімдерін ел аумағынан шығаруға салынған тыйым тағы алты айға ұзартылды. Шектеу 2027 жылдың 22 мамырына дейін күшінде болады және Еуразиялық экономикалық одаққа (ЕАЭО) мүше мемлекеттерге де қатысты.
Тиісті №397-н/қ бұйрыққа Қазақстанның энергетика министрі 2026 жылғы 30 қазанда қол қойған. Құжат 16 қарашада күшіне енеді.
Қандай жанармай түрлерін шығаруға тыйым салынады?
2026 жылғы 22 қарашадан 2027 жылғы 22 мамырға дейін бензин, дизель отыны және мұнай өнімдерінің жекелеген түрлерін автомобиль көлігімен Қазақстаннан сыртқа шығаруға тыйым салынады.
Шектеу Қазақстаннан өзге елдерге ғана емес, ЕАЭО құрамындағы Ресей, Беларусь, Қырғызстан және Арменияға тасымалдауға да қолданылады.
Алайда бірқатар ерекшелік қарастырылған. Атап айтқанда:
* Жекелеген санаттағы майлау материалдарын шығаруға рұқсат етіледі.
* Автокөліктің зауытта орнатылған стандартты жанармай багындағы отынды алып өтуге болады. Бірақ мұндай жағдайда шекарадан тәулігіне бір реттен артық өтуге болмайды.
* Белгіленген талаптар сақталған жағдайда ғылыми зерттеулер мен сынақтарға арналған авиациялық отынды шығаруға рұқсат беріледі.
* Үкімет шешімімен гуманитарлық көмек ретінде жіберілетін мұнай өнімдеріне тыйым қолданылмайды.
Осы кезеңде мұнай өнімдерінің кейбір түрлерін теміржол арқылы тасымалдауға да шектеу енгізіледі. Дегенмен бекітілген жоспарлар бойынша бензин жеткізуге және гуманитарлық көмек көрсетуге ерекшелік жасалған.
2027 жылдың қаңтарынан бастап қосымша шектеулер енгізіледі
2027 жылғы 1 қаңтардан 30 маусымға дейін ЕАЭО-ның кедендік аумағынан тыс жерлерге мұнай өнімдерінің бірқатар түрін шығаруға бөлек тыйым салынады.
Олардың қатарында жеңіл дистилляттар, авиациялық керосин, дизель отыны, газойльдер, толуол, ксилол және мұнай битумы бар.
Қазақстан неге жанармай экспортына шектеу қойып отыр?
Бұған дейін Энергетика министрлігі мұндай шектеулердің қажеттілігін елдің энергетикалық қауіпсіздігін қамтамасыз ету және ішкі мұнай өнімдері нарығындағы тұрақтылықты сақтау мақсатымен түсіндірген.
Ведомствоның мәліметінше, бұл шара ішкі тұтынушыларды жеткілікті мөлшерде жанармаймен қамтамасыз етуге және отын тапшылығының туындау қаупін азайтуға бағытталған.
Еске салайық, бұған дейін енгізілген алты айлық тыйым 2026 жылғы 21 мамырдан 21 қарашаға дейін қолданылады. Осылайша, жаңа шешім қолданыстағы шектеулерді тағы жарты жылға ұзартуды көздейді.