Спикердің айтуынша, технологиялық процестерді басқарудың автоматтандырылған жүйелері кезең-кезеңімен енгізіліп жатыр. Сонымен қатар желілер мен құрылыстардың жұмысын қашықтан басқару және бақылау жүйелері орнатылып, есепке алу құралдары кеңінен енгізілуде. Жобаларды қаржыландырудың негізгі тетіктері ретінде мемлекеттік кепілдіктермен тартылатын халықаралық қаржы ұйымдарының қарыздары, мемлекеттік бағалы қағаздарды шығару арқылы алынатын қаражат, кәсіпорындардың өз қаражаты және бюджет көздері қарастырылған.
«Қазір су құбыры желілерінің жалпы ұзындығы 111 мың шақырымды құрайды, оның тозу деңгейі — 38 пайыз. Ал су бұру желілерінің ұзындығы 18 мың шақырым болса, тозу көрсеткіші 54%-ға жеткен. Ұлттық жобаны іске асыру нәтижесінде 2029 жылға қарай су құбыры желілерінің тозуын 33%-ға, су бұру желілерінің тозуын 41%-ға дейін төмендету көзделіп отыр. Биыл бұл көрсеткіштерді тиісінше 37 және 52%-ға дейін азайту жоспарланған», – деді Бақытжан Жүнісбеков.
Ұлттық жоба аясында жалпы құны 356 млрд теңге болатын 146 жоба жүзеге асырылып жатыр. Қазір олардың әрқайсысы дайындық пен іске асырудың әртүрлі кезеңінде. 52 жоба бойынша мердігерлермен келісімшарттар жасалған, тағы 17 жоба бойынша мердігер ұйымдарды таңдау конкурстары жалғасуда. Бұдан бөлек, 23 жоба екі кезеңді іріктеуден өтіп, конкурс жариялауға дайындалуда. Ал 54 жоба іріктеу және келісу кезеңінде.
Сонымен қатар биыл бюджет қаражаты есебінен сумен жабдықтау және су бұру саласындағы 345 жобаны іске асыруға 309 млрд теңге бөлінді.
«Инженерлік желілерді жаңғырту су бұру жүйесіндегі негізгі нысандарды – кәріз-тазарту құрылыстарын жаңартумен қатар жүруге тиіс. Қазіргі уақытта еліміздегі кәріз-тазарту құрылыстарының орташа тозу деңгейі 65 пайызды құрайды. Ұлттық жобаның негізгі міндеттерінің бірі – 45 қаладағы осындай нысандарды жаңғырту», – деп хабарлады спикер.
Жобаларды жүзеге асыру үшін бірнеше қаржыландыру көзі қарастырылып отыр. Атап айтқанда, 8 жобаны мемлекеттік кепілдіктермен тартылатын халықаралық қаржы ұйымдарының қарыздары есебінен, 2 жобаны жергілікті бюджеттерден, тағы 3 жобаны Инфрақұрылымды дамыту қорының қаражаты есебінен қаржыландыру ұсынылған. Павлодардағы бір жобаны су арнасының өз қаражаты есебінен іске асыру жоспарланып отыр. Тағы 9 жоба мемлекеттік бағалы қағаздар шығару арқылы қаржыландырылмақ. Қалған 22 жобаға бюджет қаражатын бөлу мүмкіндігі қарастырылуда.
Комитет төрағасы су құбыры және су бұру желілерін жаңғырту үшін коммуналдық кәсіпорындар алатын кредиттердің пайыздық мөлшерлемесін субсидиялау тетігі көзделгенін де атап өтті.
«Биыл оған 5 млрд теңге бөлінді. Бұл тетіктің негізгі мақсаты – су арналарға түсетін қаржылық жүктемені азайтып, коммуналдық инфрақұрылымды жаңғыртуға кредит қаражатын тартуға жағдай жасау. Соның нәтижесінде кәсіпорындар тозған желілерді ауыстырып, сумен жабдықтау мен су бұру жүйелерінің сенімділігін арттырады және апат санын азайтады», – деп түйіндеді Бақытжан Жүнісбеков.